PharbacoDược phẩm Việt từ 1954Febuxostat là thuốc kê đơn làm giảm lượng acid uric cơ thể tạo ra, dùng lâu dài để phòng cơn gút và ngừa lắng đọng urat. Thuốc không dùng để cắt cơn đau gút cấp. Trong những tháng đầu có thể xuất hiện thêm cơn gút, không nên tự ngừng thuốc. FDA có cảnh báo về tử vong do tim mạch ở người gút có bệnh tim mạch, nên bác sĩ sẽ cân nhắc kỹ trước khi kê.
- Febuxostat ức chế enzym xanthin oxidase, nhờ đó giảm tạo acid uric.
- Thuốc dùng để kiểm soát acid uric lâu dài ở người bệnh gút, không dùng cho tăng acid uric không có triệu chứng (theo nhãn FDA).
- Đầu đợt điều trị hay có thêm cơn gút; bác sĩ thường kê thuốc phòng cơn kèm theo, có thể tới 6 tháng.
- FDA có cảnh báo đóng khung về tử vong do tim mạch, và giới hạn dùng cho người không phù hợp với allopurinol.
- Không dùng febuxostat cùng azathioprin hoặc mercaptopurin.
Bệnh gút và acid uric liên quan thế nào?
Gút là bệnh viêm khớp do tinh thể urat lắng đọng trong khớp khi acid uric máu cao kéo dài. Cơn gút thường gây đau dữ dội, sưng, nóng, đỏ ở khớp, hay gặp ở ngón chân cái.
Điều trị gút gồm hai phần khác nhau:
- Cắt cơn cấp: theo NHS (Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh), cơn gút thường được điều trị bằng thuốc chống viêm không steroid (NSAID); nếu không đỡ có thể dùng corticoid.
- Hạ acid uric lâu dài: NHS cho biết người hay lên cơn gút hoặc có acid uric máu cao có thể cần thuốc hạ acid uric, và phải dùng đều đặn kể cả khi không còn triệu chứng.
Febuxostat thuộc nhóm thứ hai.
Febuxostat tác dụng như thế nào?
Theo Cơ quan Dược phẩm châu Âu (EMA), febuxostat làm giảm tạo acid uric bằng cách chặn enzym xanthin oxidase, enzym cần để cơ thể tạo ra acid uric. Khi acid uric máu giảm và duy trì ở mức thấp, tinh thể urat dần tan, cơn gút thưa dần.
EMA liệt kê chỉ định là tăng acid uric máu mạn tính khi đã có lắng đọng urat, gồm người có hoặc từng có hạt tô phi hay viêm khớp gút. Hàm lượng cao còn được dùng để phòng tăng acid uric ở người hoá trị ung thư máu có nguy cơ hội chứng ly giải khối u.
Nhãn thuốc của FDA ghi rõ febuxostat không được khuyên dùng cho tăng acid uric không có triệu chứng. Bác sĩ thường xét nghiệm acid uric máu định kỳ để điều chỉnh điều trị; nhãn FDA dùng mốc dưới 6 mg/dL để đánh giá đáp ứng.
Febuxostat là thuốc kê đơn, liều dùng theo chỉ định của bác sĩ. Pharbaco có sản xuất thuốc chứa febuxostat (xem danh mục sản phẩm).
Vì sao mới uống febuxostat lại bị gút nhiều hơn?
Đây là điều nhiều người bệnh lo lắng. Nhãn thuốc của FDA giải thích: khi acid uric máu thay đổi, urat từ các ổ lắng đọng trong mô được huy động ra, nên cơn gút thường tăng lên sau khi bắt đầu dùng thuốc.
- Theo FDA, nếu có cơn gút trong lúc điều trị thì không cần ngừng febuxostat; cơn gút được xử trí riêng.
- MedlinePlus (Thư viện Y khoa Quốc gia Hoa Kỳ) cho biết bác sĩ thường kê thêm NSAID hoặc colchicin trong khoảng 6 tháng đầu để phòng cơn.
- Không tự ngừng thuốc khi lên cơn, vì sẽ làm gián đoạn quá trình hạ acid uric.
Febuxostat có nguy cơ gì với tim mạch?
FDA đã bổ sung cảnh báo đóng khung (mức cảnh báo cao nhất trên nhãn thuốc) cho febuxostat. Lý do: trong một nghiên cứu an toàn tim mạch, người bệnh gút có bệnh tim mạch dùng febuxostat có tỷ lệ tử vong do tim mạch cao hơn người dùng allopurinol.
Vì vậy nhãn FDA giới hạn febuxostat cho người đáp ứng không đủ với allopurinol ở liều tối đa, không dung nạp allopurinol, hoặc không nên dùng allopurinol. Bác sĩ cân nhắc lợi ích và nguy cơ trước khi kê hoặc dùng tiếp.
MedlinePlus khuyên đi cấp cứu ngay nếu khi đang dùng thuốc có đau ngực, khó thở, tim đập nhanh hoặc không đều, tê hay yếu một bên người, nói khó, chóng mặt đột ngột.
Còn những lưu ý nào khác khi dùng febuxostat?
| Vấn đề | Lưu ý |
|---|---|
| Thuốc dùng kèm | Chống chỉ định khi đang dùng azathioprin hoặc mercaptopurin, vì nồng độ các thuốc này tăng có thể gây độc nặng (FDA) |
| Gan | Có báo cáo suy gan; bác sĩ thường xét nghiệm chức năng gan. Báo ngay nếu vàng da, vàng mắt, nước tiểu sẫm, đau vùng bụng trên bên phải |
| Da và dị ứng | Có báo cáo phản ứng da nặng. Ngừng thuốc và đi khám nếu nổi ban, phồng rộp, sưng mặt |
| Tác dụng phụ hay gặp | Bất thường xét nghiệm gan, buồn nôn, đau khớp, nổi ban (FDA); tiêu chảy, đau đầu, phù (EMA) |
| Thận | Người suy thận nặng cần bác sĩ điều chỉnh liều |
Bên cạnh thuốc, NHS khuyên người bệnh gút giảm cân nếu thừa cân, ăn uống lành mạnh, hạn chế rượu, uống đủ nước, vận động đều đặn và bỏ thuốc lá.
Khi nào cần đi khám ngay
- Đau ngực, khó thở, tim đập nhanh hoặc không đều, yếu tê một bên người: gọi cấp cứu 115.
- Vàng da, vàng mắt, nước tiểu sẫm màu, đau bụng trên bên phải.
- Nổi ban, phồng rộp da, sưng mặt, môi, họng.
- Cơn gút kèm sốt cao, hoặc khớp sưng đau không giảm sau vài ngày.
- Cơn gút xảy ra thường xuyên dù đang dùng thuốc đều.
Câu hỏi thường gặp
Đang lên cơn gút có uống febuxostat được không?
Febuxostat không có tác dụng cắt cơn đau gút cấp. Nếu bạn đang dùng thuốc đều mà lên cơn, theo nhãn FDA thì không cần ngừng thuốc. Việc bắt đầu thuốc khi đang có cơn cấp do bác sĩ quyết định.
Febuxostat phải uống bao lâu?
Thuốc hạ acid uric thường được dùng lâu dài. NHS nhấn mạnh cần dùng đều đặn kể cả khi không còn triệu chứng. Thời gian cụ thể do bác sĩ quyết định dựa vào xét nghiệm và diễn tiến bệnh.
Febuxostat và allopurinol khác nhau thế nào?
Cả hai đều ức chế enzym xanthin oxidase để giảm tạo acid uric. Tại Mỹ, FDA giới hạn febuxostat cho người không phù hợp với allopurinol vì cảnh báo tim mạch. Lựa chọn thuốc nào do bác sĩ quyết định.
Acid uric cao mà chưa bị gút có cần uống febuxostat không?
Nhãn thuốc của FDA ghi febuxostat không được khuyên dùng cho tăng acid uric không có triệu chứng. Người có acid uric cao nên thay đổi lối sống và theo dõi cùng bác sĩ.
Dùng febuxostat cần xét nghiệm gì?
Bác sĩ thường kiểm tra acid uric máu để đánh giá hiệu quả và xét nghiệm chức năng gan, vì thuốc có thể ảnh hưởng gan. Hãy tái khám đúng hẹn.
Nguồn tham khảo
- MedlinePlus, Thư viện Y khoa Quốc gia Hoa Kỳ (NIH). Febuxostat (Drug Information). medlineplus.gov/druginfo/meds/a609020.html
- FDA (Hoa Kỳ). Febuxostat tablets: Prescribing Information (nhãn FDA, sửa đổi 4/2023). www.accessdata.fda.gov/drugsatfda_docs/label/2023/021856s015lbl.pdf
- EMA, Cơ quan Dược phẩm châu Âu. Febuxostat: EPAR medicine overview. www.ema.europa.eu/en/medicines/human/EPAR/adenuric
- NHS (Anh). Gout: Treatment. www.nhs.uk/conditions/gout/treatment/
Bài viết tổng hợp từ các nguồn y khoa chính thống nêu trên, nhằm cung cấp thông tin tham khảo; không thay thế chẩn đoán, điều trị của bác sĩ hay tư vấn của dược sĩ. Khi dùng thuốc, hãy đọc kỹ tờ hướng dẫn sử dụng.