Ibuprofen là thuốc chống viêm không steroid (NSAID), dùng để giảm đau đầu, đau răng, đau cơ khớp, đau bụng kinh và hạ sốt. Người đang loét dạ dày, có bệnh tim, thận, gan, rối loạn đông máu, từng dị ứng NSAID hoặc đang mang thai không nên tự dùng. Với người lớn, NHS khuyên uống cùng hoặc sau ăn và không dùng quá 10 ngày nếu bác sĩ không chỉ định.
- Ibuprofen giảm đau, hạ sốt và chống viêm, thuộc nhóm NSAID.
- Với viên 200 mg, người lớn không dùng quá 6 viên trong 24 giờ; viên 400 mg không quá 3 viên trong 24 giờ, mỗi lần cách ít nhất 4 giờ (theo NHS).
- Không tự dùng quá 10 ngày cho người lớn, hoặc quá 3 ngày cho trẻ từ 6 tháng tuổi, nếu chưa hỏi bác sĩ hay dược sĩ.
- Ibuprofen có thể gây loét, chảy máu tiêu hoá và tăng nguy cơ đau tim, đột quỵ, nhất là khi dùng lâu hoặc liều cao.
- Không dùng ibuprofen từ khoảng tuần 20 thai kỳ trở đi nếu bác sĩ không chỉ định.
Ibuprofen dùng để làm gì?
Ibuprofen là thuốc giảm đau thuộc nhóm thuốc chống viêm không steroid (NSAID). Theo NHS (Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh), thuốc được dùng cho:
- Đau đầu, đau nửa đầu.
- Đau răng.
- Đau cơ, đau khớp, bong gân.
- Đau bụng kinh.
- Sốt, đau nhức khi cảm cúm.
MedlinePlus (Thư viện Y khoa Quốc gia Hoa Kỳ) bổ sung: dạng kê đơn còn được dùng để giảm đau, sưng và cứng khớp do viêm khớp. Khác với paracetamol, ibuprofen có tác dụng chống viêm, nên hữu ích hơn khi đau kèm sưng. Đổi lại, thuốc có nhiều tác dụng phụ trên dạ dày, tim mạch và thận hơn.
Pharbaco có sản xuất thuốc chứa ibuprofen (xem danh mục sản phẩm).
Ai không nên dùng hoặc phải hỏi bác sĩ trước?
NHS liệt kê các trường hợp ibuprofen có thể không phù hợp với người lớn. Hãy hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ trước khi dùng nếu bạn:
| Tình trạng | Lý do cần thận trọng |
|---|---|
| Từng dị ứng với ibuprofen, aspirin hoặc NSAID khác | Có thể bị dị ứng lại |
| Đang hoặc từng bị loét, chảy máu dạ dày | NSAID làm tăng nguy cơ loét, chảy máu |
| Bệnh tim, từng đột quỵ | Tăng nguy cơ đau tim, đột quỵ |
| Bệnh gan, bệnh thận | Thuốc có thể làm bệnh nặng hơn |
| Rối loạn đông máu | Tăng nguy cơ chảy máu |
| Hen | Một số người hen nhạy cảm với NSAID |
| Đang bị thuỷ đậu | NHS khuyên tránh ibuprofen trong trường hợp này |
| Mang thai, cho con bú | Cần bác sĩ cân nhắc |
MedlinePlus cũng lưu ý người lớn tuổi, sức khoẻ yếu, hút thuốc lá hoặc uống nhiều rượu có nguy cơ chảy máu tiêu hoá cao hơn.
Dùng ibuprofen không kê đơn thế nào cho đúng?
Hướng dẫn của NHS cho người lớn dùng ibuprofen viên không kê đơn:
- Viên 200 mg: mỗi lần 1 đến 2 viên, tối đa 3 lần một ngày, không quá 6 viên trong 24 giờ.
- Viên 400 mg: mỗi lần 1 viên, tối đa 3 lần một ngày, không quá 3 viên trong 24 giờ.
- Mỗi lần uống cách nhau ít nhất 4 giờ.
- Uống cùng hoặc sau bữa ăn để giảm kích ứng dạ dày.
- Không dùng quá 10 ngày nếu bác sĩ không khuyên.
Hàm lượng và dạng thuốc khác nhau giữa các sản phẩm. Luôn đọc tờ hướng dẫn sử dụng. Nguyên tắc chung với NSAID là dùng liều thấp nhất có hiệu quả trong thời gian ngắn nhất.
Trẻ em dùng ibuprofen cần lưu ý gì?
Theo NHS, phần lớn trẻ trên 3 tháng tuổi có thể dùng ibuprofen. Trẻ 3 đến 6 tháng tuổi phải nặng trên 5 kg. Liều cho trẻ tính theo tuổi và cân nặng, dùng dạng siro hoặc gói dành cho trẻ em, đong bằng dụng cụ đi kèm.
Không cho trẻ dùng ibuprofen nếu trẻ từng dị ứng NSAID, có bệnh gan, thận, bị hen, hoặc đang bị nhiễm trùng như thuỷ đậu, viêm phổi, trừ khi bác sĩ cho phép. NHS khuyên không dùng quá 24 giờ cho trẻ 3 đến 6 tháng tuổi và không quá 3 ngày cho trẻ từ 6 tháng tuổi nếu chưa hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ.
Nếu trẻ lỡ uống thêm liều, hãy hỏi ý kiến nhân viên y tế vì đôi khi có thể nguy hiểm.
Ibuprofen có tác dụng phụ và tương tác gì?
Tác dụng phụ thường gặp theo NHS: khó tiêu, buồn nôn, đau đầu, chóng mặt, nổi mẩn, tiêu chảy hoặc táo bón.
Tác dụng phụ nghiêm trọng: loét dạ dày kèm chảy máu, phản ứng dị ứng, vấn đề về thận. MedlinePlus cảnh báo ibuprofen có thể gây loét, chảy máu hoặc thủng thực quản, dạ dày, ruột, và người dùng NSAID (trừ aspirin) có thể tăng nguy cơ đau tim, đột quỵ. Không dùng ibuprofen ngay trước hoặc sau phẫu thuật bắc cầu động mạch vành.
Tương tác: NHS khuyên không tự dùng chung với NSAID khác (như aspirin giảm đau, diclofenac), thuốc chống đông máu, corticoid, một số thuốc chống trầm cảm và thuốc huyết áp. Nhiều thuốc cảm cúm phối hợp có ibuprofen, hãy đọc kỹ thành phần để tránh dùng trùng.
Mang thai có dùng ibuprofen được không?
FDA khuyên tránh dùng NSAID từ khoảng tuần 20 thai kỳ trở đi vì có thể gây vấn đề thận hiếm gặp nhưng nghiêm trọng ở thai nhi, dẫn tới giảm nước ối. MedlinePlus cũng ghi: không dùng ibuprofen vào khoảng hoặc sau tuần 20 thai kỳ, trừ khi bác sĩ chỉ định. Trong toàn bộ thai kỳ và khi cho con bú, hãy hỏi bác sĩ trước khi dùng bất kỳ thuốc giảm đau nào.
Khi nào cần đi khám ngay
- Nôn ra máu, phân đen như hắc ín hoặc có máu: đi cấp cứu ngay.
- Đau ngực, khó thở, yếu hoặc tê một bên người, nói khó: gọi cấp cứu 115.
- Sưng mặt, môi, lưỡi, khó thở hoặc nổi mẩn lan rộng sau khi uống thuốc.
- Người lớn cần dùng thuốc quá 10 ngày, hoặc trẻ trên 6 tháng cần dùng quá 3 ngày.
- Đau bụng, ợ nóng kéo dài hoặc tiểu ít, tiểu ra máu khi đang dùng thuốc.
Câu hỏi thường gặp
Ibuprofen và paracetamol khác nhau thế nào?
Cả hai đều giảm đau, hạ sốt, nhưng ibuprofen có thêm tác dụng chống viêm. Ibuprofen thuộc nhóm NSAID nên có nguy cơ trên dạ dày, tim mạch và thận cao hơn. Người có các bệnh này nên hỏi dược sĩ để chọn thuốc phù hợp.
Uống ibuprofen lúc đói được không?
NHS khuyên uống ibuprofen cùng hoặc sau bữa ăn để giảm kích ứng dạ dày. Uống lúc no không loại bỏ hoàn toàn nguy cơ loét, nên vẫn cần dùng đúng liều và đúng thời gian.
Người bị hen có dùng ibuprofen được không?
Người hen nằm trong nhóm NHS khuyên cần hỏi ý kiến trước khi dùng ibuprofen. Một số người hen có thể khó thở hơn khi dùng NSAID, nên không tự dùng lần đầu mà không hỏi bác sĩ.
Có thể dùng ibuprofen hằng ngày để giảm đau khớp không?
Không nên tự dùng kéo dài. MedlinePlus cho biết nguy cơ loét, chảy máu tiêu hoá và biến cố tim mạch tăng khi dùng lâu hoặc liều cao. Đau khớp kéo dài cần được bác sĩ khám và lên kế hoạch điều trị.
Ibuprofen có uống chung với paracetamol được không?
NHS cho biết người lớn có thể dùng paracetamol cùng lúc với ibuprofen nếu cần, vì hai thuốc thuộc nhóm khác nhau. Mỗi thuốc vẫn phải giữ đúng giới hạn liều riêng của nó.
Nguồn tham khảo
- NHS (Anh). Ibuprofen for adults. www.nhs.uk/medicines/ibuprofen-for-adults/
- NHS (Anh). Ibuprofen for children. www.nhs.uk/medicines/ibuprofen-for-children/
- MedlinePlus, Thư viện Y khoa Quốc gia Hoa Kỳ (NIH). Ibuprofen (Drug Information). medlineplus.gov/druginfo/meds/a682159.html
- NHS (Anh). NSAIDs. www.nhs.uk/conditions/nsaids/
- FDA (Hoa Kỳ). FDA recommends avoiding use of NSAIDs in pregnancy at 20 weeks or later because they can result in low amniotic fluid. www.fda.gov/drugs/drug-safety-and-availability/fda-recommends-avoiding
Bài viết tổng hợp từ các nguồn y khoa chính thống nêu trên, nhằm cung cấp thông tin tham khảo; không thay thế chẩn đoán, điều trị của bác sĩ hay tư vấn của dược sĩ. Khi dùng thuốc, hãy đọc kỹ tờ hướng dẫn sử dụng.
PharbacoDược phẩm Việt từ 1954