PharbacoDược phẩm Việt từ 1954Theo NHS và MedlinePlus, simvastatin thường uống một lần mỗi ngày vào buổi tối, còn atorvastatin có thể uống vào bất kỳ giờ nào, miễn là cùng giờ mỗi ngày, kèm hoặc không kèm bữa ăn. Đau nhức cơ là tác dụng phụ thường gặp của statin; đau cơ dữ dội, yếu cơ hoặc nước tiểu sẫm màu cần báo bác sĩ ngay. Statin thường dùng lâu dài, không tự ngưng.
- Simvastatin thường uống vào buổi tối; atorvastatin uống giờ nào cũng được nhưng nên cố định.
- Người dùng simvastatin nên tránh nước bưởi chùm; với atorvastatin, NHS khuyên không quá 1 đến 2 ly nhỏ mỗi ngày.
- Đau nhức cơ là tác dụng phụ thường gặp; đau dữ dội kèm yếu cơ có thể là tổn thương cơ và cần khám ngay.
- Người trên 65 tuổi, bệnh thận, bệnh tuyến giáp hoặc đang dùng thuốc tương tác có nguy cơ tổn thương cơ cao hơn.
- Statin không dùng khi mang thai; không tự ngưng thuốc.
Statin tác dụng thế nào?
Simvastatin và atorvastatin thuộc nhóm statin. Theo NHS, statin làm giảm lượng cholesterol cơ thể tự tạo ra, giúp hạn chế cholesterol tích tụ trong thành mạch máu, qua đó giảm nguy cơ nhồi máu cơ tim và đột quỵ.
Statin thường được dùng lâu dài. NHS lưu ý nếu ngưng statin, cholesterol có thể bị ảnh hưởng, vì vậy cần hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ trước khi ngưng. Statin là thuốc kê đơn; liều dùng theo chỉ định của bác sĩ. Ý nghĩa các chỉ số mỡ máu bạn có thể đọc ở bài riêng trong chuyên mục.
Simvastatin và atorvastatin nên uống buổi nào?
| Simvastatin | Atorvastatin | |
|---|---|---|
| Thời điểm | Thường uống một lần mỗi ngày vào buổi tối (NHS, MedlinePlus) | Một lần mỗi ngày, giờ nào cũng được, miễn là cùng giờ mỗi ngày |
| Bữa ăn | Theo hướng dẫn trên tờ hướng dẫn sử dụng | Uống kèm hoặc không kèm thức ăn |
| Nước bưởi chùm (grapefruit) | Nên tránh, vì có thể làm thuốc không tác dụng đúng | Không quá 1 đến 2 ly nhỏ mỗi ngày, vì có thể tăng tác dụng phụ |
Điều quan trọng nhất là uống đều đặn, cùng một giờ mỗi ngày. Nếu bác sĩ dặn giờ khác, hoặc thuốc là dạng phối hợp với hoạt chất khác, hãy làm theo hướng dẫn của bác sĩ và tờ hướng dẫn sử dụng.
Đau cơ khi dùng statin có nguy hiểm không?
NHS liệt kê đau nhức cơ trong nhóm tác dụng phụ thường gặp của cả simvastatin và atorvastatin. Phần lớn là đau mỏi nhẹ. Tuy nhiên, hiếm khi statin gây viêm và tổn thương cơ, biểu hiện bằng chuột rút, đau cơ dữ dội và yếu cơ.
Theo MedlinePlus, cần báo bác sĩ ngay nếu có đau cơ, căng cơ hoặc yếu cơ, nhất là khi kèm sốt, mệt lả, triệu chứng giống cúm. Nước tiểu sẫm màu kèm đau cơ là dấu hiệu cần đi khám ngay.
MedlinePlus cũng nêu các yếu tố làm tăng nguy cơ tổn thương cơ khi dùng simvastatin: từ 65 tuổi trở lên, bệnh thận, bệnh tuyến giáp, và dùng cùng một số thuốc tương tác. Hãy đưa bác sĩ danh sách mọi thuốc bạn đang dùng.
Bị đau cơ thì có nên tự ngưng statin?
Không nên tự ngưng. Hãy báo bác sĩ để được đánh giá. Tuỳ mức độ, bác sĩ có thể cho xét nghiệm, điều chỉnh liều, đổi sang statin khác hoặc phương án khác. Việc tự ngưng làm mất tác dụng bảo vệ tim mạch, trong khi nguyên nhân đau cơ có thể không phải do thuốc.
Về thực phẩm bổ sung, NCCIH cho biết bằng chứng tổng thể không ủng hộ dùng coenzym Q10 để giảm đau cơ do statin.
Ai cần thận trọng khi dùng statin?
- Phụ nữ mang thai hoặc định có thai: NHS khuyên không dùng simvastatin và atorvastatin khi mang thai, và nên ngưng 3 tháng trước khi có ý định mang thai. Nếu phát hiện có thai khi đang dùng thuốc, báo bác sĩ ngay.
- Người có bệnh gan: bác sĩ có thể cho xét nghiệm chức năng gan trong quá trình điều trị.
- Người có đau cơ kéo dài không rõ nguyên nhân hoặc tiền sử gia đình có bệnh cơ: cần báo bác sĩ trước khi dùng.
- Người dùng nhiều thuốc: một số kháng sinh, thuốc kháng nấm, thuốc tim mạch có thể tương tác với statin.
Pharbaco có sản xuất thuốc chứa simvastatin và atorvastatin (xem danh mục sản phẩm).
Khi nào cần đi khám ngay
- Đau cơ dữ dội, yếu cơ, chuột rút không rõ nguyên nhân.
- Nước tiểu sẫm màu như nước trà, kèm đau cơ hoặc mệt lả.
- Vàng da, vàng mắt, đau bụng vùng gan.
- Phát hiện có thai khi đang dùng statin.
- Đau ngực, khó thở, yếu liệt đột ngột: gọi cấp cứu.
Câu hỏi thường gặp
Quên uống simvastatin buổi tối thì sáng hôm sau uống bù được không?
Hãy đọc tờ hướng dẫn sử dụng hoặc hỏi dược sĩ. Nguyên tắc chung là không uống gấp đôi liều để bù. Đặt nhắc giờ giúp bạn uống đều đặn hơn.
Atorvastatin uống sáng hay tối tốt hơn?
Theo NHS và MedlinePlus, atorvastatin uống giờ nào cũng được, kèm hoặc không kèm bữa ăn, miễn là cùng giờ mỗi ngày. Chọn thời điểm bạn dễ nhớ nhất.
Uống statin có phải uống suốt đời?
Thường là dùng lâu dài để giữ nguy cơ nhồi máu cơ tim và đột quỵ ở mức thấp. Việc có tiếp tục hay điều chỉnh do bác sĩ quyết định sau khi đánh giá lại.
Đang uống statin có ăn bưởi được không?
Lưu ý chính là bưởi chùm (grapefruit) và nước ép của nó. NHS khuyên tránh nước bưởi chùm khi dùng simvastatin, và không quá 1 đến 2 ly nhỏ mỗi ngày với atorvastatin. Nếu không chắc loại trái cây nào có ảnh hưởng, hãy hỏi dược sĩ.
Đau cơ nhẹ khi dùng statin có cần đi khám?
Hãy báo bác sĩ trong lần khám gần nhất, hoặc sớm hơn nếu đau tăng. Nếu đau dữ dội, yếu cơ, nước tiểu sẫm màu, hãy đi khám ngay.
Uống statin có hại gan không?
MedlinePlus cho biết bác sĩ có thể cho xét nghiệm máu để kiểm tra chức năng gan trong quá trình dùng simvastatin. Nếu thấy vàng da, vàng mắt, nước tiểu sẫm màu hoặc đau bụng vùng gan, hãy báo bác sĩ ngay. Không tự ngưng thuốc khi chưa được tư vấn.
Nguồn tham khảo
- NHS. Statins. www.nhs.uk/conditions/statins/
- NHS. Simvastatin. www.nhs.uk/medicines/simvastatin/
- NHS. Atorvastatin. www.nhs.uk/medicines/atorvastatin/
- MedlinePlus - NIH. Simvastatin. medlineplus.gov/druginfo/meds/a692030.html
- MedlinePlus - NIH. Atorvastatin. medlineplus.gov/druginfo/meds/a600045.html
- NCCIH - National Institutes of Health. Coenzyme Q10. www.nccih.nih.gov/health/coenzyme-q10
Bài viết tổng hợp từ các nguồn y khoa chính thống nêu trên, nhằm cung cấp thông tin tham khảo; không thay thế chẩn đoán, điều trị của bác sĩ hay tư vấn của dược sĩ. Khi dùng thuốc, hãy đọc kỹ tờ hướng dẫn sử dụng.