PharbacoDược phẩm Việt từ 1954Có. Theo Viện Quốc gia về Lạm dụng Rượu và Nghiện rượu Hoa Kỳ (NIAAA), rượu có thể làm thuốc kém tác dụng hoặc trở nên độc, gây buồn nôn, buồn ngủ, ngất, thậm chí chảy máu trong và khó thở. Các nhóm cần đặc biệt tránh rượu gồm paracetamol, metronidazole, thuốc ngủ và an thần, thuốc giảm đau opioid, thuốc điều trị tiểu đường, warfarin và thuốc kháng histamin gây buồn ngủ.
- Rượu bia có thể làm thuốc mất tác dụng, tăng tác dụng phụ hoặc gây độc.
- Paracetamol cộng với rượu làm tăng nguy cơ tổn thương gan nặng.
- Với metronidazole, NHS khuyên tránh rượu trong suốt đợt điều trị và thêm 2 ngày sau khi ngừng thuốc.
- Rượu cộng với thuốc ngủ, an thần, opioid có thể gây ức chế hô hấp nguy hiểm.
- Phụ nữ và người cao tuổi có nguy cơ tương tác cao hơn.
Vì sao rượu bia và thuốc không nên dùng chung?
Rượu và nhiều loại thuốc cùng được gan chuyển hóa, cùng tác động lên não hoặc lên đường tiêu hóa. Khi dùng chung, chúng có thể cộng hưởng tác dụng hoặc cản trở nhau. NIAAA cho biết hậu quả có thể từ nhẹ như buồn nôn, nôn, đau đầu, buồn ngủ, ngất, mất phối hợp vận động, đến nặng như chảy máu trong, rối loạn tim và khó thở. Rượu cũng có thể khiến thuốc kém tác dụng hoặc trở nên độc hại.
Nguy cơ không chỉ đến từ thuốc kê đơn. Một số thuốc không kê đơn quen thuộc như thuốc giảm đau, thuốc cảm, thuốc dị ứng cũng có tương tác với rượu.
Nhóm thuốc nào nguy hiểm khi uống cùng rượu bia?
Bảng dưới tóm tắt một số nhóm thuốc NIAAA nêu là có phản ứng khi dùng cùng rượu:
| Nhóm thuốc | Nguy cơ có thể gặp |
|---|---|
| Paracetamol (acetaminophen) | Tổn thương gan |
| Metronidazole | Khó chịu dạ dày, nôn, đỏ bừng mặt |
| Thuốc an thần nhóm benzodiazepin | Buồn ngủ, giảm khả năng vận động, khó thở |
| Thuốc giảm đau opioid | Nguy cơ quá liều, khó thở |
| Thuốc ngủ | Giảm khả năng vận động, rối loạn trí nhớ |
| Thuốc điều trị tiểu đường | Hạ đường huyết, đỏ bừng mặt |
| Warfarin (chống đông) | Chảy máu trong hoặc hình thành cục máu đông |
| Thuốc kháng histamin gây buồn ngủ | Buồn ngủ, chóng mặt |
| Thuốc chống trầm cảm | Tăng triệu chứng trầm cảm, tổn thương gan |
Danh sách này chưa đầy đủ. Hãy đọc mục tương tác và cảnh báo trong tờ hướng dẫn sử dụng của từng thuốc.
Uống rượu khi đang dùng paracetamol có sao không?
Paracetamol là thuốc giảm đau, hạ sốt phổ biến và an toàn khi dùng đúng liều. Tuy nhiên, FDA cảnh báo có thể xảy ra tổn thương gan nặng nếu người dùng uống từ 3 ly rượu bia trở lên mỗi ngày trong khi dùng paracetamol. Quá liều paracetamol có thể dẫn đến suy gan và tử vong.
FDA khuyến cáo tổng lượng paracetamol trong 24 giờ không vượt quá 4.000 mg với người lớn và trẻ từ 12 tuổi trở lên. Paracetamol có mặt trong rất nhiều sản phẩm cảm cúm, giảm đau phối hợp, nên cần đọc nhãn để không vô tình dùng trùng hai sản phẩm cùng chứa paracetamol. Luôn đọc tờ hướng dẫn sử dụng và tuân theo liều ghi trên nhãn.
Đang uống kháng sinh có được uống rượu bia không?
NHS lưu ý một số kháng sinh không nên dùng cùng rượu. Ví dụ rõ nhất là metronidazole: NHS khuyên không uống rượu trong suốt thời gian dùng thuốc và tiếp tục tránh rượu thêm 2 ngày sau khi kết thúc điều trị. Phản ứng có thể gặp gồm buồn nôn, nôn, đau bụng, nóng bừng mặt, tim đập mạnh và đau đầu. Khuyến cáo này áp dụng cho cả dạng viên, dạng lỏng và viên đặt.
Với các kháng sinh khác, hãy đọc tờ hướng dẫn hoặc hỏi dược sĩ. Ngay cả khi không có tương tác trực tiếp, cơ thể đang chống nhiễm khuẩn cũng cần được nghỉ ngơi.
Ai có nguy cơ cao hơn khi dùng rượu cùng thuốc?
- Phụ nữ: theo NIAAA, cơ thể phụ nữ có tỷ lệ nước thấp hơn nam giới, nên cùng một lượng rượu thì nồng độ rượu trong máu thường cao hơn.
- Người cao tuổi: cơ thể chuyển hóa rượu chậm hơn nên rượu lưu lại lâu hơn, đồng thời người cao tuổi thường dùng nhiều thuốc cùng lúc.
- Người có bệnh gan, người đang dùng nhiều thuốc an thần hoặc giảm đau.
- Người cần lái xe, vận hành máy móc khi đang dùng thuốc gây buồn ngủ.
Nếu lỡ uống rượu khi đang dùng thuốc thì làm gì?
- Ngừng uống thêm rượu bia.
- Không lái xe, không làm việc trên cao hay vận hành máy móc.
- Đọc tờ hướng dẫn sử dụng mục tương tác và hỏi dược sĩ hoặc bác sĩ.
- Có người ở bên cạnh theo dõi nếu đã dùng thuốc ngủ, an thần hoặc giảm đau mạnh.
- Đến cơ sở y tế ngay nếu có dấu hiệu nặng như khó thở, lơ mơ, nôn nhiều, đau ngực.
Khi nào cần đi khám ngay
- Khó thở, thở chậm, lơ mơ hoặc khó đánh thức sau khi dùng rượu cùng thuốc ngủ, an thần, giảm đau: gọi cấp cứu ngay.
- Vàng da, vàng mắt, đau vùng gan, nước tiểu sẫm màu sau khi dùng paracetamol và rượu.
- Nôn ra máu, đi ngoài phân đen hoặc chảy máu khó cầm khi đang dùng thuốc chống đông.
- Run, vã mồ hôi, lú lẫn ở người đang dùng thuốc điều trị tiểu đường.
- Đỏ bừng mặt, tim đập mạnh, nôn nhiều sau khi uống rượu khi đang dùng metronidazole.
Câu hỏi thường gặp
Uống thuốc xong bao lâu thì uống rượu được?
Phụ thuộc từng thuốc. Ví dụ với metronidazole, NHS khuyên tránh rượu đến 2 ngày sau liều cuối. Với thuốc dùng lâu dài, hãy hỏi bác sĩ có nên kiêng rượu hoàn toàn hay không.
Uống một lon bia khi đang dùng thuốc có sao không?
Với một số thuốc, ngay cả lượng nhỏ cũng có thể gây phản ứng, ví dụ metronidazole. Với thuốc ngủ, an thần, rượu dù ít cũng làm tăng buồn ngủ và giảm phản xạ. Nếu không chắc, tốt nhất là không uống.
Uống rượu xong có uống paracetamol giải rượu được không?
Cần hết sức thận trọng. FDA cảnh báo nguy cơ tổn thương gan nặng ở người uống từ 3 ly rượu bia trở lên mỗi ngày khi dùng paracetamol. Hãy hỏi dược sĩ về lựa chọn phù hợp và không vượt quá liều ghi trên nhãn.
Người dùng thuốc tiểu đường có được uống rượu không?
NIAAA cho biết rượu dùng cùng thuốc tiểu đường có thể gây hạ đường huyết bất thường. Hãy hỏi bác sĩ điều trị trước khi uống, và không uống rượu khi bụng đói.
Thuốc cảm, thuốc dị ứng có kỵ rượu không?
Nhiều thuốc cảm chứa paracetamol, nhiều thuốc dị ứng là kháng histamin gây buồn ngủ, đều có tương tác với rượu. Hãy đọc kỹ thành phần trên nhãn và tránh rượu khi đang dùng.
Nguồn tham khảo
- NIAAA, Viện Y tế Quốc gia Hoa Kỳ (NIH). Harmful Interactions: Mixing Alcohol with Medicines. www.niaaa.nih.gov/publications/brochures-and-fact-sheets/harmful-inter
- NHS (Anh). Common questions about metronidazole. www.nhs.uk/medicines/metronidazole/common-questions-about-metronidazol
- FDA Hoa Kỳ. Acetaminophen. www.fda.gov/drugs/safe-use-over-counter-pain-relievers-and-fever-reduc
- NHS (Anh). Antibiotics. www.nhs.uk/medicines/antibiotics/
Bài viết tổng hợp từ các nguồn y khoa chính thống nêu trên, nhằm cung cấp thông tin tham khảo; không thay thế chẩn đoán, điều trị của bác sĩ hay tư vấn của dược sĩ. Khi dùng thuốc, hãy đọc kỹ tờ hướng dẫn sử dụng.